Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii chorób wątroby – czy to się może udać?

Komórki macierzyste należą do grupy pierwotnych komórek organizmu, które znaleźć można w szpiku kostnym, krwi obwodowej, sznurze pępowinowym oraz krwi pępowinowej. Mają one zdolność różnicowania się w wyspecjalizowane typy komórek potomnych, dzięki czemu mogą przyczyniać się do odbudowy różnych tkanek lub narządów.

Dotychczas uważano, że komórki odtwarzają się w ramach danego narządu, jednak ostatnie doniesienia sugerują, że uszkodzenie tkanek może powodować migrowanie populacji komórek macierzystych ze szpiku kostnego. Jest to interesujące w kontekście nowych strategii leczenia chorób wątroby poprzez przywracanie prawidłowej liczby hepatocytów oraz zapobieganiu zwłóknieniom.


Wątroba odbudowywana jest głównie poprzez podział hepatocytów, co wyróżnia ją spośród innych narządów, które odbudowują się poprzez różnicowanie się komórek macierzystych w komórki specyficzne dla narządu. Wstępne badania wykazały, że część hepatocytów wywodzi się z komórek szpiku kostnego.


W celu przeprowadzenia szczegółowych analiz naukowcy wykorzystali do badań doświadczalny model myszy z tyrozynemią typu 1, spowodowaną nieprawidłową aktywnością hydrolazy fumaryloacetooctanu (FAH), charakteryzująca się progresywną chorobą wątroby. W ramach terapii doświadczalnej osobnikom przeszczepione zostały komórki szpiku kostnego od zdrowych dawców. Okazało się, że w wyniku transdyferencjacji komórki te zróżnicowały się i przekształciły w funkcjonalne hepatocyty, przyczyniając się tym samym do odbudowy zmienionej tkanki wątroby.


Kolejne badania pokazały jednak, że w przypadku braku silnej presji selekcyjnej komórki pochodzące ze szpiku kostnego tylko w niewielkiej części przyczyniają się do regeneracji wątroby - głównie na zasadzie fuzji komórek. Co więcej, taka fuzja hepatocytów prowadzi do poliploidii i niestabilności chromosomów, co w efekcie może prowadzić do kancerogenezy w uszkodzonej wątrobie.


Komórki macierzyste szpiku kostnego mają natomiast znaczący udział w tworzeniu komórek nieparenchymalnych w wątrobie. Komórki Kupffera są osiadłymi monocytami, zlokalizowanymi w ścianie naczyń zatokowych wątroby w przestrzeniach Dissego. W chorobach wątroby komórki te pełnią funkcję fagocytarną i uwalniają cytokiny, takie jak czynnik martwicy nowotworu-α i interleukina-6, będące ważnymi mediatorami zapalenia wątroby i fibrogenezy.


Przeprowadzone dotychczas badania sugerują, że komórki macierzyste szpiku kostnego nie odgrywają znaczącej roli w bezpośrednim procesie odbudowy miąższu wątroby. Mogą mieć one jednak wpływ na jej regenerację, poprzez różnicowanie się w komórki odpowiadające za wytwarzanie czynników wzrostu, zapobiegających powstawaniu zwłóknień oraz indukujących powstawanie nowych naczyń krwionośnych.


Co ciekawe, badania prowadzone na zwierzęcych modelach doświadczalnych oraz na ludziach po przeszczepie wątroby wykazały, że te same komórki mogą przekształcać się w miofibroblasty i prowadzić do fibrogenezy.


Próby terapii chorób wątroby z wykorzystaniem komórek macierzystych ze szpiku kostnego są nadal na wczesnym etapie rozwoju. Dotychczas przeprowadzono jedynie kilka badań klinicznych, które dostarczyły niejednoznacznych wniosków. Dalsze badania prowadzone z wykorzystaniem zwierzęcych modeli doświadczalnych z pewnością pozwolą nam lepiej zrozumieć rolę komórek .


Materiały źródłowe :

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1942133/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16697743/

https://www.nature.com/articles/s41598-018-21961-2



Na poniższym zdjęciu widoczny jest preparat wątroby barwiony trichromem. Ma to na celu podkreślenie cech zwłóknienia - kolor niebieski.


Więcej informacji o wykonywanych przez nas badaniach histopatologicznych i histochemicznych znajduje się pod następującym adresem ➡ https://www.alab-bioscience.com.pl/patologia-zwierzat


Masz pytania


Zapraszamy do kontaktu z naszym koordynatorem ds. badań naukowych 📧lukasz.deneka@alab.com.pl lub ☎+48 516 544 853


Serdecznie zapraszamy do lektury oraz komentowania naszych wpisów!

30 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie
alab bioscience.png